skip to Main Content

Πρωτοβάθμια Ψυχοσωματική Φροντίδα

Το βασικό καθήκον της Ψυχοσωματικής Ιατρικής είναι να προωθήσει την κατανόηση της ίδιας της έννοιας της ψυχοσωματικής και να εξασφαλίσει την κατάλληλη φροντίδα για τους ασθενείς σε αυτόν τον τομέα. Η ψυχοσωματική ιατρική  δικαιούται να περιλαμβάνεται στη βασική ιατρική περίθαλψη, συμπληρώνοντας την ως επί το πλείστον οργανική και λειτουργική και τεχνοκρατική προσανατολισμένη συμβατική ιατρική. Με γνώσεις και ευαισθητοποίηση στην Ψυχοσωματική, μπορεί ο γιατρός πάνω απ ‘όλα να αξιολογήσει το ψυχοκοινωνικό υπόβαθρο της νόσου, ώστε ο ασθενής να αντιμετωπιστεί ολιστικά προσφέροντας του την κατάλληλη και αποτελεσματική θεραπεία.

Από το 2003, η πρωτοβάθμια ψυχοσωματική φροντίδα αποτελεί υποχρεωτικό μέρος της εκπαίδευσης στις ιατρικές ειδικότητες της Γενικής Ιατρικής, Παθολογίας, της Γυναικολογίας και της Μαιευτικής στην Γερμανία και προβλέπεται να ακολουθήσουν και σε άλλες χώρες και για περισσότερες ιατρικές ειδικότητες.

 

Συμμετέχοντες

Α. Γιατροί κάθε ειδικότητας που επιθυμούν να αποκτήσουν γνώσεις στην Πρωτοβάθμια Ψυχοσωματική Φροντίδα, έχουν την δυνατότητα να πάρουν μέρος σε μεμονωμένες ενότητες, ενός κύκλου μαθημάτων γύρω από θέματα της Πρωτοβάθμιας Ψυχοσωματικής Φροντίδας της HELLENIC BALINT SOCIETY.  

Στα σεμινάρια αυτά συνδυάζονται:
1. θεωρία με
2. ασκήσεις πάνω στην τεχνική παρέμβασης και
3. την κλασσική εργασία Balint με μικρές ομάδες.

Β. Η Ελληνική Eταιρία Balint, σε συνεργασία με τo αναγνωρισμένο σε όλα τα κρατίδια της Γερμανίας, Ινστιτούτο Σεμιναρίων στην “Πρωτοβάθμια Ψυχοσωματική Φροντίδα”,  οργανώνει δυο εβδομαδιαία σεμινάρια το χρόνο στην Πρωτοβάθμια Ψυχοσωματική Φροντίδα στην Κρήτη. Στα Σεμινάρια αυτά συνδυάζεται η θεωρία με ασκήσεις πάνω στην τεχνική παρέμβασης και την κλασσική εργασία Balint με μικρές ομάδες. Γιατροί που συμμετάσχουν σε αυτά τα σεμινάρια, καλύπτουν αυτόματα την υποχρεωτική εκπαίδευση για την ειδικότητα του στην γενική ιατρική και Γυναικολογία στο εξωτερικό με άσκηση 14 συνεδριών ομάδας Balint.

 

Με την εγγραφή σας, επωφελείστε από τα πρωτερήματα των μελών της Ελληνικής Εταιρίας Balint.

ΕΓΓΡΑΦΗ ΜΕΛΟΥΣ

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

 

Στόχοι

-να βελτιωθεί η έγκαιρη ανίχνευση και θεραπεία των ψυχικών ασθενειών όταν εμφανίζονται ως ταυτόχρονα με σωματικά συμπτώματα.

-Να αποφεύγεται ο διαχωρισμός “σωματικό, ή ψυχικό πρόβλημα”, και να εξετάζεται ο ασθενής ολιστικά αφού είναι πλέον αποδεδειγμένο ότι οι ψυχο-κοινωνικοί παράγοντες μπορούν να έχουν εξίσου σημαντικό αντίκτυπο στην ανάπτυξη μιας νόσου, όπως οι φυσικοί παράγοντες και οι σωματικές αλλαγές στον ψυχισμό.

 

Η Διαδικασία

Με την έννοια της “Πρωτοβάθμιας Ψυχοσωματικής Φροντίδας”, ο γιατρός πρέπει να είναι σε θέση να καταγράψει την σωματική, κοινωνικοοικονομική και συναισθηματική κατάσταση του ασθενούς και τις σχέσεις του με τον εαυτό του και άλλους συμπεριλαμβανομένου του ίδιου του γιατρού (ομάδα Balint), στη διάγνωση του. Σε αυτό το τελευταίο μέρος έχουν ιδιαίτερη σημασία οι ομάδες Balint. Στην ουσία, oλόκληρη η ιατρική υπηρεσία αποτελείται από τρία βασικά στοιχεία:

  1. Βασική διάγνωση – Αναγνώριση και σωματικών και ψυχολογικών και ψυχοκοινωνικών επιρροών στη δημιουργία της νόσου
  2. Βασική θεραπεία – πρωτοβάθμια ψυχοσωματική φροντίδα είναι δυνατή μόνο σε μια σχέση εμπιστοσύνης γιατρού-ασθενούς, βασίζεται κυρίως στην ενσωμάτωση των ψυχικών και σωματικών πτυχών μέσω της λεκτικής παρέμβασης.

Aυτό δεν σημαίνει Ψυχοθεραπεία όπως συχνά κατανοείται λανθασμένα. Είναι αναγκαίο μέρος της ιατρικής άσκησης και δεν αντικαθίσταται από ψυχοθεραπευτική αγωγή. Προκειμένου να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις αυτές, ο θεράπων ιατρός πρέπει να έχει καλή γνώση της θεωρίας της βιοψυχοκοινωνικής επιρροής της νόσου και να μπορεί να την τοποθετήσει με νόημα στο ιατρικό ιστορικό. 

Η σχέση ιατρού-ασθενούς διαδραματίζει επίσης σημαντικό ρόλο: Με ευαισθητοποίηση και εξέλιξη της δικής του ικανότητας για συναισθηματική ενδοσκόπιση, ο γιατρός πρέπει να αναγνωρίσει τα προβλήματα που προκύπτουν στην ίδια την επαφή με τον ασθενή και διευρύνει τις θεραπευτικές του δεξιότητες.

  1. Συνεργασία – με το σύστημα ψυχοκοινωνικής φροντίδας και τους Ψυχοθεραπευτές, όταν μια ψυχοθεραπεία γίνεται αναγκαία.

 

Που διεξάγεται η Πρωτοβάθμια Ψυχοσωματική Φροντίδα

Λειτουργικές διαταραχές – π.χ. τις σωματοειδείς διαταραχές, όπου εμφανίζονται συμπτώματα χωρίς ένα οργανικό εύρημα
Ψυχοσωματικές ασθένειες – φυσικές ασθένειες των οποίων η παθογένεση (παθογένεια) σχετίζεται με ψυχοκοινωνικούς παράγοντες
Σωματοψυχικές διαταραχές – προβλήματα ψυχικής υγείας που προκύπτουν από την αντιμετώπιση σοβαρών ασθενειών (π.χ. καρκίνος)
Ψυχικές διαταραχές όπως άγχος, κατάθλιψη κλπ.

Ψυχοσωματική Έννοια και Προσέγγιση

Η λέξη “Ψυχοσωματική προσδιορίζει την ερμηνεία της μέσω της ένωσης των δύο λέξεων “Ψυχή” “Σώμα¨ και αφήνει να εννοηθεί η αμοιβαία επιρροή μεταξύ σώματος και ψυχής. Αναπόφευκτα, όταν  αναφερόμαστε στη ψυχή και του νου, μεταπηδούμε από το καθαρά επιστημονικό επίπεδο και βρισκόμαστε αντιμέτωποι με φιλοσοφικά ερωτήματα. Στο δυϊσμό, (όπως υποστήριξαν π.χ. ο Descartes ή ο Leibniz), τα επίπεδα του σώματος και της ψυχής θεωρούνται ως ανεξάρτητες οντότητες που είτε μπορούν, είτε όχι να επηρεάσουν το ένα το άλλο. Ο μονισμός βλέπει το σώμα και την ψυχή ως διαφορετικά φαινόμενα ενός συμβάντος (για παράδειγμα: Πλάτωνας, Αριστοτέλης, Σπινόζα, κ.α.).

Πρώτος o Freud και οι μαθητές του, ανάμεσα στους οποίους ήταν και ο Michael Balint, εξέφρασε την λέξη «Ψυχοσωματική», αναπτύσσοντας παράλληλα την Ψυχαναλυτική μέθοδο για να θεραπεύσει τα σωματικά συμπτώματα με φόντο μία ψυχική σύγκρουση.

Ο Michael Balint δημοσίευσε το 1929 ένα άρθρο γύρω από την ψυχανάλυση και την κλινική ιατρική, που τον έκανε έναν από τους πρωτοπόρους της Ψυχοσωματικής Ιατρικής. Και ήταν αυτός ο πρώτος ο οποίος αναγνώρισε την σημασία της σχέσης μεταξύ ιατρού και ασθενούς και εφηύρε τη μέθοδο του για να εκπαιδεύσει τους γιατρούς, ώστε να τους καταστήσει ικανούς να χρησιμοποιήσουν τη σχέση τους με τον ασθενή για ένα πιο επιτυχημένο θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Μπορούμε να διακρίνουμε δύο ειδών ψυχοσωματικής προσέγγισης:

  1. Οι οργανικές ασθένειες μπορούν να έχουν ψυχικές αιτίες (ψυχογενετική προσέγγιση) και
  2. κάθε ασθένεια έχει ψυχοκοινωνικές πτυχές (ολιστική προσέγγιση).

Τα αρχικά γραμμικά-αιτιακά μοντέλα εξελίχθηκαν σταδιακά από τα αλληλεπιδραστικά και συστηματικά μοντέλα όπως το λεγόμενο “βιο-ψυχο-κοινωνικό μοντέλο”, που ονομάστηκε έτσι από τον George Engel στη δεκαετία του 1970, το οποίο αντικατέστησε το μηχανιστικό μοντέλο και μας βοηθά να κατανοήσουμε περισσότερα για την προέλευση, την επεξεργασία και τη θεραπεία σωματικών ασθενειών. Συνοπτικά αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε διαδικασία που εμπλέκεται στην παθογένεια μιας νόσου δεν είναι ούτε καθαρά βιολογική, ούτε καθαρά ψυχολογική, αλλά ότι σε κάθε ασθένεια εμπλέκονται και οι δύο.

Οι βιολογικές διεργασίες εκδηλώνονται και στο ψυχολογικό επίπεδο, το οποίο γίνεται ορατό στην περίπτωση σοβαρής οργανικής ασθένειας με επακόλουθη ψυχική εμπλοκή, όπως και οι ψυχικές διεργασίες εκδηλώνονται σωματικά. Εδώ διαχωρίζουμε την άμεση επιρροή μεσώ π.χ. ορμονών στρες, και την έμμεση επιρροή μέσω επιβλαβών προτύπων συμπεριφοράς.

Ως βασική παραδοχή ισχύει ότι για κάθε ψυχικό συμβάν, υπάρχει και μία αντίστοιχη νευροφυτική αντίδραση, όπως και για κάθε φυσιολογική σωματική αντίδραση μπορεί να υπάρξει ψυχικό αντίκτυπο.

Για να έχει ο γιατρός μια ολοκληρωμένη εικόνα των παθογόνων παραγόντων του ασθενούς του, χρειάζεται να είναι η προσέγγιση του πολύμορφη και όχι μόνο “τεχνοκρατική”.

Μόνο μέσα από τον ανάλογο τρόπο λήψης του ιστορικού , συμπεριλαμβανομένων της κοινωνικής, οικογενειακής, κλπ. κατάστασης, μπορεί να υπάρξει “Ψυχοσωματική Προσέγγιση” και μόνο μέσω μίας καλής σχέσης και επικοινωνίας μεταξύ γιατρού κα ασθενούς θα μοιραστεί ο ασθενής γεγονότα ώστε να  μπορέσει ο γιατρός  να έχει μια ολοκληρωμένη εικόνα της πιθανών αιτιών της παθολογίας του.

Συνδυάζοντας γνώσεις μέσω μαθησιακών ενοτήτων γύρω από την “Πρωτοβάθμια Ψυχοσωματική Φροντίδα” και συλλέγοντας εμπειρία στις ελληνικές ομάδες Μπάλιντ, της Ελληνικής Εταιρίας Balint, ο γιατρός ολοκληρώνει την μάθηση του για μία ολιστική προσέγγιση του ασθενούς του, διευρύνοντας παράλληλα το οπτικό πεδίο διάγνωσης και θεραπείας.

 

“Σημαντικό είναι να μάθεις τον άνθρωπο που έχει μία ασθένεια παρά την ασθένεια που έχει ένας άνθρωπος.”

Ιπποκράτης
Εγγραφείτε στο Newsletter μας
Back To Top